dinsdag 5 januari 2021

Geschiedenis van de ELKA schaakklok

Waarschijnlijk is de uitdrukking "Even een kiekje maken." u welbekend. Minder bekend is dat dit een eponiem is. Een kiekje maken is vernoemd naar Israël Kiek (1811-1899), een fotograaf uit Leiden. Israël Kiek verdiende zijn geld als  portretfotograaf maar vooral met het snel vastleggen van, veelal dronken, studenten. Hieronder een voorbeeld van een kiekje.


Wat heeft dit met een schaakklok te maken? Daar kom ik zo op. Israël Kiek was verwant aan Lazarus Kiek, een horlogemaker. De familie Kiek kwam oorspronkelijk uit Hamburg, en halfverwege de achtiende eeuw verhuisde de familie naar Groningen.

Lazarus verkaste op jonge leeftijd (14) naar Amsterdam om daar in de leer te gaan bij zijn oudere broer Hijman welke een zaak in de hoofdstad had. Lazarus kreeg in 1889 internationale erkenning voor zijn vakmanschap op de wereldtentoonstelling te Parijs. Hij ontwierp de eerste elektrische klok, en won daarmee een gouden medaille.

We zien hier Lazarus met zijn vrouw Rachel in 1919.


We maken een sprongetje, Lazarus is ondertussen voor zichzelf begonnen in 1913 onder de naam ELKA. Er zijn verschillende theorieën over de betekenis van deze afkorting. De meest verbreide is dat het staat voor Ernst Louis Kiek Amsterdam. Ernst-Louis werd echter pas in 1918 geboren als zoon van Louis Kiek, die weer zoon van Lazarus was. Waarschijnlijker is derhalve de naam: Electrische Klokken Amsterdam. 

Ernst-Louis trad, zoals dat ging in die tijd, in de voetsporen van zijn vader Louis en grootvader Lazarus. Lazarus overleed in 1938. Aangezien de familie Kiek joods was, zijn er tijdens de tweede wereldoorlog een flink aantal omgekomen in de vernietigingskampen. Ernst-Louis had de mazzel dat hij in '39 op stage gestuurd was naar Zwitserland. Het land van de horlogemakers, maar ook een neutraal land tijdens de tweede wereldoorlog.

Oude krantenadvertentie van ELKA

Na de oorlog werd ELKA door Ernst-Louis gerund. In Amsterdam was het merk een begrip, en ook ons koningshuis kocht daar klokken en horloges. Er waren twee winkels, waaronder één in de Kalverstraat. De oude Ernst-Louis had geen nakomelingen, en op hoge leeftijd verkocht hij in 1999 zijn zaak. Het einde van een tijdperk...

O, wacht, er was nog iets met een schaakklok. Bij de verkoop van de inventaris van Kiek in '99 zou er nog een voorraad van 950 ELKA schaakklokken zijn geweest in het filiaal in de Leidsestraat. Een ooggetuige beweert zelfs ca 2000 schaakklokken gezien te hebben daar!

Kiek maakte deze klokken niet zelf, maar kocht ze van het gerenommeerde Garde. Ik heb er twee in mijn bezit. Wat opvalt aan deze klokken zijn een paar dingen. Op de wijzerplaat zelf staat geen maker. Bij Garde was dat UMF in de begintijd, later Ruhla. Op afbeeldingen welke ik op internet bekeken heb komt dit echter in sommige gevallen wel voor.




Onder op de wijzerplaat staat Made in Germany. Adri Helfrich wees mij erop dat dit juist ten tijde van de 2 Duitslanden gebruikt werd. En wel om exportredenen omdat het ‘Westen’ de DDR nog niet erkende. Het Westen kon uiteraard niet importeren uit landen die niet bestonden. In 1966 drongen de russen echter bij VolksEigenerBetrieb Ruhla aan om made in Germany te vervangen door ‘DDR’. Na 1966 schakelde Ruhla langzaamaan hierop over. 

Rechtsonder, bij de voet van de schaakklok, staat een kleine "gouden" opdruk met daarom in zwarte letters ELKA.  

De geschiedenis van de ELKA klok is meer een geschiedenis van de Kiek familie. Eens een gerenommeerd bedrijf in de Amsterdamse Kalverstraat. De geschiedenis van de familie Kiek heb ik vooral uit een artikel uit het Parool van 23 november 2013.

Over de Garde klok zelf valt veel meer te vertellen. Op onderstaande links vind je meer info over deze klok terug. 

Een Nederlandstalig stuk over Garde

Veel info over klokken, oa Garde (Duits)




maandag 4 januari 2021

Van het bestuur

Namens het bestuur: Een gezond en sportief 2021 toegewenst. Uw voorzitter P. de Jong

zondag 3 januari 2021

Afsluiting 2020: Ronde 10, 11 en 12

Uitslagen van de ondergrondse competitie:

Ronde 10

Marcel Bergen        - Paul Blok            1-0   

Martin van der Hidde - Jos Kruidenier       ½-½    

Sylvester van der Linden - Koos Stolk           ½-½    

Piet de Jong         - Jan Spoor            0-1    

Ronde 11

Martin van der Hidde - Sylvester van der Linden 1-0    

Paul Blok            - Jan Spoor            1-0    

Piet de Jong         - Koos Stolk           ½-½    

Ronde 12

Jan Spoor            - Marcel Bergen        0-1    

Martin van der Hidde - Piet de Jong         1-0    

Stand per 1 januari 2021:

 Stand na ronde 12     
#NaamPWRVPunten
1Marcel Bergen11830349
2Martin van der Hidde6420239,2
3Jos Kruidenier7340236,5
4Paul Blok11524197,7
5Gert Dijkstra3201187
6Piet Hofstee1100165
7Peter Swart3111156,8
8Dirk Brijs3111152
9Jan Spoor6204121
10Koos Stolk10145116
11Sylvester van der Linden5113106,8
12Jean-Paul Schriks301296,8
13Piet de Jong901845,5




dinsdag 1 december 2020

Schaken in coronatijd, nog steeds ondergronds

De schaakvereniging van Maassluis gaat gewoon door in Coronatijd. Ondanks dat de Flat gesloten is, vinden er nog schaakactiviteiten plaats. De jeugd krijgt nog les en schaakt nog elke maandagavond. Maar in plaats van achter het bord gebeurt dit nu met behulp van Zoom en LiChess.

De senioren hebben de mogelijkheid om één op één bij een van de spelers thuis te schaken. Hier doen een aantal schakers aan mee. De berichtgeving met betrekking tot de uitslagen loopt wat achter, hieronder de uitslagen van de laatste weken.

Ronde 7:

Marcel Bergen - Koos Stolk 1-0

Piet de Jong - Paul Blok 0-1

Ronde 8:

Marcel Bergen - Jos Kruidenier ½-½

Koos Stolk - Paul Blok ½-½

Piet de Jong - Sylvester van der Linden 0-1

Ronde 9:

Martin van der Hidde - Marcel Bergen ½-½

Paul Blok - Sylvester van der Linden 1-0

 Stand na ronde 9     
#NaamPWRVPunten
1Marcel Bergen8530229,3
2Jos Kruidenier5230164
3Paul Blok8422160,2
4Gert Dijkstra3201139
5Martin van der Hidde2110128
6Piet Hofstee1100118,3
7Peter Swart3111110,5
8Dirk Brijs3111108
9Sylvester van der Linden210198,7
10Jan Spoor310280
11Koos Stolk812564,2
12Jean-Paul Schriks301263
13Piet de Jong500532

De indeling voor komende week:

Koos is oneven en heeft een bye

Jos Kruidenier - Piet de Jong

Paul Blok - Martin van der Hidde

Sylvester van der Linden - Marcel Bergen





donderdag 12 november 2020

Escardibul Ajedrez Stawton No 6

Tijdens een zoektocht op Marktplaats naar schaakspullen, stuitte ik op een advertentie waarin een Spaanse set aangeboden werd.  De set zag er wat apart uit, en er was voorzichtig op geboden. Je moet jezelf af en toe kietelen in dit tijdsgewricht, en dus nam ik contact op met de verkoper, en bood hem de vraagprijs. Die was 35 euro voor bord en stukken wat mij alleszins redelijk leek.

De schaakstukken komen uit Spanje, Barcelona om precies te zijn. Het bedrijf, Escardibul werd in 1840 opgericht en maakte biljarttafels en accessoires. Later, in de jaren '20 van de vorige eeuw kwamen daar allerlei producten bij, zoals schaakspellen. Helaas zijn ze daar alweer een tijd geleden mee gestopt, en nu zijn ze weer terug naar hun roots, de biljarttafels. Waarschijnlijk is de set in de jaren '60 of '70 gemaakt, en dus een jaar of 50 oud. 

De set die ik gekocht hebt komt in hun traditionele zwarte kunststof doos met gouden stickers. De stukken zijn van olijfhout gemaakt. Waarbij de de zwarte stukken donker gevernist zijn. De tekening van het olijfhout is duidelijk te zien en maakt dat de stukken een mooi aparte uitstraling hebben. Dit komt in de foto's ook duidelijk naar voren. Persoonlijk vind ik het heel mooi. De koningshoogte is 90 mm. De stukken zijn niet verzwaard. Bij mijn set waren de viltjes allen los gekomen, en helaas ontbreekt er één viltje. Ik heb daarom vergelijkbare kleuren vilt besteld. Zodra die binnen zijn zal ik de stukken opnieuw van vilt voorzien. 

De bronnen welke ik gebruikt heb: chess.com forum en de mooie website van Holger Langer

De huidige website van Escardibul vind je hier.

Martin van der Hidde


Een aantal foto's van de stukken:





















maandag 9 november 2020

De schaakvereniging in Corona tijd #november

 Beste leden,

Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat we elkaar op korte termijn in het wijkgebouw de Flat gaan zien. De maatregelen om het virus te beteugelen laten dit helaas niet toe. Zodra hier weer zicht op komt, zal het bestuur de leden inlichten.

Een aantal leden speelt al een aantal weken 1 op 1 thuis zoals u hier heeft kunnen lezen. Vers bloed is wel nodig om hiermee verder te kunnen, dus meld u aan bij Marcel!

De RSB heeft voorlopig , de voor dit najaar geplande, competitiewedstrijden uitgesteld tot 2021.

De jeugd heeft wel nog een "clubavond" en wel online. Met Zoom en LiChess geven Marcel en Martin les aan de kinderen, en wordt er na de les gesnelschaakt.

Verder zijn er twee initiatieven van de KNSB:

Op de zaterdagmiddagen 19 december, 16 januari, 30 januari, 13 februari en 27 februari wordt een Online KNSB-competitie gespeeld. Via de website chess.com. Daarvoor kunnen we teams opgeven. Een team bestaat uit maximaal tien personen. Per speeldag worden twee wedstrijden gespeeld. Geef u op bij Paul indien u interesse heeft!

Meer info vind je hier

En er is een online schaakkampioenschap van Nederland

Over enkele weken vindt het NK 2020 online plaats. De voorrondes beginnen op maandag 16 november waarna op zondag 22 november de finale zal plaatsvinden. Iedereen die lid is van de KNSB mag meedoen! 

Meer info vind je hier

Ondertussen thuis.....

 Ronde 6:

Jos Kruidenier speelt remise tegen Paul Blok,

Koos Stolk wint van Piet de Jong

Ronde 5:

Marcel Bergen wint van Piet de Jong

Paul Blok wint van Koos Stolk 


       
#NaamPWRVPunten
1Marcel Bergen5410164,8
2Jos Kruidenier4220116,5
3Gert Dijkstra3201101
4Paul Blok521290,2
5Martin van der Hidde110087,7
6Piet Hofstee110087
7Dirk Brijs311177,5
8Peter Swart311175
9Jan Spoor310253
10Koos Stolk611439,5
11Jean-Paul Schriks301239,5
12Piet de Jong300326